De uitdaging

De historische rivier “De Mark” liep vroeger door de binnenstad van Breda, maar is in de loop der tijd deels gedempt en omgelegd. Om de binnenstad aantrekkelijker te maken en de wateropgave te verbeteren, wordt deze rivierverbinding hersteld. Daarbij zet Breda in op meer vergroening en wordt waterbouw gecombineerd met landschapppelijke en stedelijke ontwikkeling in een integrale aanpak. Dit resulteert in grootschalige vergroeningsopgave van meer dan € 25 miljoen.

Groene kades

De gemeente zocht naar een manier om anders te bouwen langs stedelijk water. Zo onstond het idee om de eerste “groene kades ter wereld” aan te leggen. Door het toepassen van gaten en uitstekend metselwerk en spouwen ontstaat een kademuur die ruimte biedt aan een verticaal ecosysteem, waarin kruidachtige planten, varens en mossen kunnen floreren. In de wanden worden gaten aangelegd voor verschillende soorten bomen en struiken. Daarnaast zijn in de kademuur voorzieningen opgenomen die dienen als broedplaatsen voor vogels, bijen en vleermuizen. Zo ontstaat een gevarieerde omgeving in en langs het water.

Kenmerken

  • Bouwkosten > € 8,3 miljoen
  • 13.000 m³ ontgraven grond
  • 2.800 m² bouwkuipen
  • 2.170 ton grind
  • 2.125 m³ onderwaterbeton (60 cm dik)
  • 2.800 m² metselwerk (281.000 stuks)
  • 85 palen, meerdere fundaties, 5 trappartijen
  • Aanpassen twee bestaande bruggen
  • Installatie nieuwe Tolbrug
  • Zinkerconstructie met K&L

Integrale herontwikkeling

De technische opgave bestond uit een complex pakket aan civieltechnische werkzaamheden in een binnenstedelijke omgeving. De gemeente wilde de bestaande Mark verdiepen zonder nieuwe kerende wanden aan te brengen. Op de bestaande damwanden moesten betonnen schorten met metselwerk worden aangebracht. Door de verdieping ontstond echter het risico dat de damwanden naar voren zouden bewegen. Om dit te voorkomen is op de waterbodem een dikke betonvloer gestort die als steun fungeert tussen de wanden. Hiermee is de waterbodem permanent afgedekt. Op verschillende locaties zijn verlaagde loopplateaus en trappartijen aangebracht om de recreatie en waterbeleving te versterken.

De in het bestek voorgeschreven betonnen schorten en metselwerk bleken onvoldoende bestand tegen vervormingen en scheurvorming. Daarom is een alternatief ontwikkeld met insitu wanden en stalen versterkingen. Het herontwerp van metselwerk was daarbij een arbeidsintensieve opgave: de architectonisch schets moest worden vertaald naar de uitvoering. Iedere steen en elk element is meerdere keren herontworpen en vervolgens nauwkeurig op de juiste positie ingemetseld.

Om bemossing, plant- en wortelgroei in het metselwerk te stimuleren, is achter het metselwerk plantsubstraat toegepast. Een onconventionele benadering, aangezien plantwortels doorgaans niet wenselijk zijn in voeg- en metselwerk. Een ander ontwerp was nodig om het systeem waterhuishoudkundig te kunnen laten functioneren. Ook werd een methode ontwikkeld om het substraat gecontroleerd aan te brengen. De besteksopgave groeide zo uit tot een omvangrijk design en construct project. Alle wanden, funderingen, palen, trappartijen en metselwerk zijn tijdens de bouw opnieuw ontworpen en gerealiseerd.

De realisatie van de nieuwe Tolbrug was het meest complexe onderdeel van het project. De beperkte ruimte, aanwezigheid van monumentale gebouwen en funderingsresten zorgden voor een flinke puzzel. Dwars door en langs oude stadsmuren moest een nieuwe zinker met zware leidingen worden aangebracht en een nieuwe fundatie voor de brug. Trillingsarm slopen en funderen was essentieel.

Onze activiteiten

  • Inspecties en 3D-scans
  • Sterkte- en stabiliteitsanalyses
  • Herontwerp kades en wanden
  • Herontwerp betonnen fundaties en SI-palen
  • Herontwerp betonnen trappartijen en hellingen
  • Herontwerp stedenbouwkundige inrichting
  • Herontwerp metselwerk en substraatsysteem
  • Ontwerp bouwkuipen en stempels
  • Ontwerp brugfundaties en details
  • Ontwerp fundatie Tolbrug
  • Advies werkmethodes en oplossingen

Een succesvol bouwteam

Het succes van het project is te danken aan de daadkracht en toewijding van het bouwteam. Opdrachtgever FL BV en Walhout werkten in een prettige en open samenwerking aan het eindresultaat. Er werd continu gezocht naar uitvoerbare oplossingen in samenspraak met de gemeente en haar adviseurs. Praktische oplossingen, bouwmethodes en faseringen leiden tot hogere kwaliteit in het werk. Walhout kijkt met trots en waardering terug op het eindresultaat.